TCK m. 168'de düzenlenen etkin pişmanlık hükümleri, TCK m. 167'de sayılan 'şahsi cezasızlık sebebi' veya 'cezayı azaltan şahsi sebep' kapsamına giren yakın akrabalar (üstsoy, altsoy, eş vb.) arasında işlenen malvarlığı suçları için de uygulanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #181705

Hayır, TCK m. 168'deki etkin pişmanlık hükümleri, TCK m. 167 kapsamına giren durumlarda **uygulanmaz**. İki kurum birbirinden farklı amaçlara hizmet eder ve birbirini dışlar. - **TCK m. 167 (Şahsi Cezasızlık/İndirim Sebebi):** Bu madde, suçun belirli bir akrabalık ilişkisi içinde işlenmesi durumunda, fail ile mağdur arasındaki yakın bağ nedeniyle, kanun koyucunun cezalandırmadan vazgeçtiği (m. 167/1) veya cezada indirim öngördüğü (m. 167/2) özel bir durumu düzenler. Bu, failin kişiliğine veya davranışına değil, sadece **fail ile mağdur arasındaki statüye (akrabalık ilişkisine)** bağlı bir düzenlemedir. Aile içi ilişkilerin ceza hukuku yoluyla daha fazla yıpratılmaması amacı güder. - **TCK m. 168 (Etkin Pişmanlık):** Bu madde ise, failin, suçu işledikten sonra gösterdiği **olumlu bir davranışa (pişmanlık ve zararı giderme)** bağlı olarak cezada indirim yapılmasını öngörür. Bu, failin statüsüne değil, suç sonrası davranışına odaklanır. Bir malvarlığı suçu (örneğin hırsızlık), TCK m. 167/1 kapsamına giren bir yakına karşı (örneğin, babanın oğluna karşı) işlenmişse, bu suç zaten şikayete tabi değildir ve takibi yapılmaz; bir şahsi cezasızlık sebebi vardır. Bu durumda, zararın giderilip giderilmediğine bakılmaksızın faile ceza verilmez. Dolayısıyla, TCK m. 168'in uygulanmasına gerek kalmaz. Eğer suç, TCK m. 167/2 kapsamına giren bir yakına karşı (örneğin, kardeşin kardeşe karşı) işlenmişse, suç şikayete tabidir ve verilecek cezada kanunen zaten bir indirim yapılacaktır. Fail, bu kanuni indirimden sonra, ayrıca zararı giderdiği için TCK m. 168'deki ikinci bir indirimden yararlanamaz. Çünkü kanun koyucu, bu özel ilişki için ceza adaletini TCK m. 167'de özel olarak düzenlemiştir. 'Ne bis in idem' (aynı sebepten iki kez yararlanamama) ilkesi gereği, fail hem akrabalık indiriminden hem de etkin pişmanlık indiriminden birlikte faydalanamaz.