TMK m. 162'de düzenlenen 'pek kötü muamele' nedeniyle boşanma davasında, eylemin 'zulüm ve eziyet-işkence boyutunda olması' gerektiği belirtilmektedir. Bu kriter, TCK'da tanımlanan işkence suçu (TCK m. 94) ile aynı anlamı mı taşır? Aile hukuku ve ceza hukuku bağlamında 'işkence' kavramı nasıl farklılaşabilir?
Hayır, Aile Hukuku bağlamında 'işkence boyutu' ile Ceza Hukukundaki 'işkence suçu' (TCK m. 94) tam olarak aynı anlamı taşımaz. Aralarında kavramsal bir yakınlık olsa da, aranan unsurlar ve amaçlar farklıdır. **TCK m. 94'e Göre İşkence Suçu (Ceza Hukuku):** - Bu suçun oluşması için bir kamu görevlisinin, görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak, bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları **sistematik bir şekilde** uygulaması gerekir. - Temel unsurları; failin kamu görevlisi olması, fiilin insan onurunu hedef alması ve eylemlerin **sistematiklik ve süreklilik** arz etmesidir. **TMK m. 162'ye Göre İşkence Boyutu (Aile Hukuku):** - Buradaki 'işkence boyutu' veya 'zulüm', eşlerden birinin diğerine uyguladığı, onun bedensel veya ruhsal sağlığını ağır derecede tehlikeye düşüren veya bozan, acı ve eziyet veren davranışları ifade eder. - Bu kavram, ceza hukukundaki gibi failin kamu görevlisi olması veya eylemlerin mutlak bir sistematiklik taşıması gibi katı şartları aramaz. Eşlerden herhangi biri fail olabilir. - Burada önemli olan, eylemin **ağırlığı ve yarattığı acıdır**. Tek bir eylem dahi, niteliği itibarıyla çok ağırsa (örneğin, odaya kilitleyip günlerce aç bırakmak), sistematik olmasa bile 'işkence boyutu'nda kabul edilebilir. **Farklılaşma Noktaları:** - **Fail:** Ceza hukukunda fail kamu görevlisiyken, aile hukukunda eştir. - **Sistematiklik:** Ceza hukukunda sistematiklik kurucu bir unsurken, aile hukukunda eylemin ağırlığını artıran bir unsur olabilir, ancak mutlak şart değildir. Tek bir ağır eylem yeterli olabilir. - **Amaç:** TCK'daki işkence suçunda genellikle bilgi alma, cezalandırma gibi özel amaçlar aranırken, TMK'daki 'pek kötü muamele'de eşe acı çektirme kastı yeterlidir. Sonuç olarak, aile hukukundaki 'işkence boyutu' ifadesi, ceza hukukundaki teknik bir terimden ziyade, bir eşin diğerine uyguladığı şiddetin veya kötü muamelenin vahametini ve katlanılamazlık seviyesini anlatan, daha geniş ve esnek bir kavramdır.