Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğuna uymayan bir şirkete, Avukatlık Kanunu m. 35/3 uyarınca idari para cezası verilmektedir. Bu cezanın 'idari' nitelikte olmasına rağmen, kanunla bu cezayı verme yetkisinin 'Cumhuriyet savcısına' tanınmış olmasının hukuki gerekçesi ne olabilir? Bu durum, idari yaptırımların idari makamlarca verilmesi genel kuralına bir istisna mıdır?
Evet, bu durum idari yaptırımların kural olarak idari makamlarca verilmesi ilkesine önemli bir istisna teşkil etmektedir. Bu istisnai düzenlemenin arkasında yatan hukuki gerekçeler şunlar olabilir: 1. **Adli Süreçle Yakın İlişki:** Avukatlık mesleği, adli bir kamu hizmetidir. Avukatlık Kanunu'nun ihlali, yargı sisteminin işleyişi ve adaletin tecellisi ile yakından ilgilidir. Kanun koyucu, bu zorunluluğun ihlalini, basit bir idari düzene aykırılık olarak görmeyip, adli sistemin bir parçası olan Cumhuriyet savcılığının denetimine tabi tutmak istemiş olabilir. 2. **Yaptırımın Etkinliği ve Caydırıcılığı:** İdari para cezasının bir Cumhuriyet savcısı tarafından verilmesi, yaptırımın ciddiyetini ve caydırıcılığını artırmayı amaçlamaktadır. Savcılık makamının sürece dahil olması, şirketler üzerinde daha güçlü bir uyum baskısı yaratabilir. 3. **Baroların Rolü ve Denetim Kolaylığı:** Avukatlık Kanunu Yönetmeliği'nin 73/C maddesi, zorunluluğa uymayan şirketler hakkında 'merkezlerinin bulunduğu yer barosu tarafından takip edilerek haklarında suç duyurusunda bulunulur' hükmünü içerir. Baroların, tespit ettikleri ihlalleri doğrudan adli bir makam olan Cumhuriyet savcılığına 'suç duyurusu' yoluyla bildirmesi, sürecin daha hızlı ve etkin işlemesini sağlar. Eğer yaptırımı verecek olan başka bir idari kurum olsaydı (örneğin, Sanayi Bakanlığı), baroların bu kurumla olan ilişkisi ve denetim süreci daha karmaşık hale gelebilirdi. Bu düzenleme, idari yaptırım hukukunda, yaptırımın niteliği ile onu veren makamın niteliği arasında her zaman mutlak bir paralellik olmak zorunda olmadığının, kanun koyucunun belirli amaçlarla bu genel kurala istisnalar getirebileceğinin bir örneğidir.