Davanın tamamen ıslahı (HMK m. 180) ile davanın kısmen ıslahı (HMK m. 181) arasındaki temel fark nedir? Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren davacının, bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermemesi halinde, davanın ve ıslah hakkının akıbeti ne olur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #181568

Davanın tamamen ıslahı ile kısmen ıslahı arasındaki temel fark, ıslahın kapsamı ve sonuçlarıdır. **1. Davanın Tamamen Islahı (HMK m. 180):** - **Kapsamı:** Davacı, dava sebebini (davasını dayandırdığı vakıaları) tamamen değiştirerek davasını yeni bir temele oturtur. Örneğin, tapu iptal ve tescil davasını, tazminat davasına dönüştürebilir. Bu durumda, dava dilekçesinden itibaren yapılmış olan neredeyse tüm usul işlemleri (iddianın genişletilmesi yasağına tabi olanlar) yapılmamış sayılır. - **Yetki:** Sadece davacı tarafından yapılabilir. Davalının savunmasını tamamen ıslah etmesi söz konusu değildir, o ancak cevap dilekçesini kısmen ıslah edebilir. - **Usul:** Davacının, davasını tamamen ıslah ettiğini mahkemeye bildirmesi ve bu bildirimden itibaren **bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi** vermesi zorunludur. **2. Davanın Kısmen Islahı (HMK m. 181):** - **Kapsamı:** Taraflardan herhangi biri, yaptığı sadece belirli bir usul işlemini düzeltir. Örneğin, dava dilekçesindeki talep sonucunu (miktarı) artırır, eksik bir vakıayı tamamlar, unuttuğu bir delili ileri sürer veya cevap dilekçesindeki bir savunmayı değiştirir. Davanın temeli (dava sebebi) aynı kalır. - **Yetki:** Hem davacı hem de davalı tarafından yapılabilir. - **Usul:** Tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması (örneğin artırılan miktar için harcı yatırması) için bir hafta süre verilir. Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren davacı, HMK m. 180 uyarınca bir hafta içinde yeni dilekçeyi vermezse, hukuki sonuçları şöyledir: - **Islah hakkı kullanılmış sayılır:** Davacı, aynı davada bir daha ıslah yoluna başvuramaz, çünkü ıslah hakkı tektir. - **Islah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir:** Mahkeme, ıslah talebini dikkate almaz ve davaya, ıslah öncesindeki haliyle (eski dava dilekçesine göre) devam eder. Davacının davası reddedilmez, sadece ıslah talebi geçersiz hale gelir ve ıslah hakkı tükenmiş olur.