HMK m. 236, mahkemenin yargı çevresi dışında oturan bir kimsenin yemin etmesi için hangi usulü öngörmektedir? İstinabe (rogatory) yoluyla yemin ettirmenin şartları nelerdir?

6100 sayılı HMK'nın 236. maddesi, yemin edecek kişinin mahkemeye bizzat gelmesi prensibini esas alır. Maddeye göre, mahkemenin yargı çevresi dışında oturan kimse, **kural olarak yemin için davaya bakan mahkemeye gelmek zorundadır**. Bu kuralın amacı, yeminin ciddiyetini ve etkisini artırmak, hakimin ve tarafların yemin eden kişiyi doğrudan gözlemlemesini sağlamaktır. Ancak kanun bu kurala bir istisna getirmiştir. **İstinabe yoluyla** (yani kişinin bulunduğu yer mahkemesi aracılığıyla) yemin ettirmenin şartları şunlardır: 1. Yemin edecek kişinin, mahkemenin bulunduğu **il dışında** oturuyor olması gerekir. Aynı ilin farklı bir ilçesinde oturan kişi için istinabe yapılamaz, mahkemeye gelmesi gerekir. 2. Yemin edecek kişinin bulunduğu yerde, **aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla (SEGBİS vb.) yemin icrasının mümkün olmaması** gerekir. Bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde, mahkeme, yemin edecek kişinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine talimat yazarak yemin işleminin orada yapılmasını isteyebilir. Eğer kişinin bulunduğu yerde SEGBİS imkanı varsa, istinabe yerine bu yolun tercih edilmesi zorunludur, çünkü bu yöntem 'doğrudanlık' ilkesine daha yakındır. (Yargıtay 13. HD, E. 2018/315, K. 2018/7253 ve Yargıtay 15. HD, E. 2015/1643, K. 2015/5813 sayılı kararlar bu usulü teyit etmektedir.) (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-236-yemin-edecek-kimsenin-mahkemenin-yargi-cevresi-disinda-olmasi.html)