Tutuklama kararının hukuka uygunluğu denetlenirken AİHM'in gözettiği 'keyfi uygulamalara karşı koruma' amacı ne anlama gelmektedir? AİHM Can/Avusturya kararında, avukatla görüşmenin izlenmesi hangi hak ihlali olarak değerlendirilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180937

AİHM'in 'keyfi uygulamalara karşı koruma' amacı, bir tutuklama kararının sadece ulusal hukuktaki şekli kurallara uygun olmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda hukukun genel ilkelerine, öngörülebilirliğe ve kişinin temel haklarını keyfi bir şekilde ortadan kaldırmamasına da uygun olması gerektiğini ifade eder. Yani, yasalara uygun görünen bir tutuklama, eğer kötü niyetliyse, orantısızsa veya meşru bir amaca hizmet etmiyorsa, yine de AİHS m. 5'i ihlal edebilir. Metinde atıf yapılan **AİHM Can/Avusturya** kararında, başvurucunun şikayetlerinden biri, tutukluluğunun başlangıcında avukatıyla yaptığı görüşmelerin izlenmesiydi. AİHM, bu durumu AİHS'nin 6. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde düzenlenen **'bir müdafiinin yardımından yararlanma'** hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir. Çünkü avukat ile müvekkil arasındaki görüşmelerin gizliliği, savunma hakkının özünü oluşturur. Bu görüşmelerin bir kamu görevlisi tarafından dinlenmesi veya izlenmesi, müvekkilin avukatına serbestçe ve sansürsüz bir şekilde bilgi vermesini engeller, savunma stratejisinin gizliliğini ortadan kaldırır ve dolayısıyla adil yargılanma hakkını temelden zedeler. Bu nedenle, avukatla görüşmenin izlenmesi, savunma hakkına yapılmış keyfi ve orantısız bir müdahale olarak kabul edilmiştir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/tutuklanirsam-haklarim-nelerdir/)