İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin (İHAM) Solomakhin v. Ukrayna kararı, zorunlu aşı uygulamalarının İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS) karşısındaki durumunu nasıl değerlendirmektedir? Bu kararın birey hakkı ile kamu menfaati arasındaki dengeye yaklaşımını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180892

Metinde atıf yapılan İHAM'ın Solomakhin v. Ukrayna kararına göre, zorunlu tıbbi müdahale (aşı gibi) özel hayata bir müdahale teşkil eder. Ancak bu müdahalenin meşruiyeti incelenirken şu kriterlere bakılır: 1. **Kanunla Öngörülme:** Müdahalenin ulusal hukukta bir kanuni dayanağının olması gerekir. 2. **Meşru Amaç:** Müdahalenin sözleşmede sayılan meşru amaçlardan birini (örneğin 'genel sağlığın korunması') gütmesi gerekir. 3. **Demokratik Toplumda Gereklilik:** Müdahalenin demokratik bir toplumda zorunlu bir sosyal ihtiyaca karşılık gelmesi ve güdülen amaçla orantılı olması gerekir. Solomakhin kararında İHAM, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla getirilen zorunlu aşı uygulamasının 'genel sağlığın korunması' gibi meşru bir amaç taşıdığını ve bu nedenle demokratik bir toplumda 'gerekli' olabileceğini kabul etmiştir. Bu kararda Mahkeme, bireyin özel hayatına saygı hakkı ile toplumun genel sağlık menfaati arasında bir denge kurmuş ve bu dengede kamu sağlığı menfaatinin üstün tutulmasının bir ihlal oluşturmayacağını ifade etmiştir. Dolayısıyla, İHAM içtihadı, belirli koşullar altında devletlerin kamu sağlığını korumak adına bireylerin vücut bütünlüğüne müdahale anlamına gelen zorunlu aşıyı dayatabileceğini kabul etmektedir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kovid-19a-karsi-asi-zorunlulugu-getirilebilir-mi)