İlanı gereken düzenleyici işlemlere karşı dava açma süresi nasıl belirlenir ve bu işlemlere karşı dava açma yolları nelerdir? Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu işleme dayanılarak yapılan birel işlemin iptaline engel midir? (İYUK m. 7/4)

İYUK m. 7/4'e göre, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde (yönetmelik, genelge vb.) dava açma süresi, **ilan tarihini izleyen günden itibaren** başlar. Bu süre, işlemin niteliğine göre 60 gün (Danıştay/İdare Mah.) veya 30 gündür (Vergi Mah.). Ancak kanun, ilgililere birden fazla dava açma imkanı tanımıştır. İlgililer; 1. Sadece ilan tarihinden itibaren süresi içinde doğrudan **düzenleyici işleme** karşı iptal davası açabilirler. 2. Düzenleyici işlemin uygulanması üzerine, süresi içinde sadece **uygulama işlemine** karşı iptal davası açabilirler. 3. Uygulama işlemi üzerine, süresi içinde hem **uygulanan işleme hem de dayanağı olan düzenleyici işleme** karşı birlikte dava açabilirler (bağlantılı dava). En önemli hususlardan biri, maddenin son cümlesinde belirtilmiştir: "Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." Bu ilke 'ilgaen (dolaylı) iptal' veya 'konkret norm denetimi' olarak bilinir. Buna göre, bir kişi, kendisine uygulanan birel işlemin (örneğin, bir atama kararı) hukuka aykırı olduğunu, çünkü dayandığı yönetmeliğin ilgili maddesinin hukuka aykırı olduğunu iddia edebilir. Mahkeme, birel işleme karşı açılan davada, dayanak olan düzenleyici işlemin hukuka aykırılığını tespit ederse, düzenleyici işlemi iptal etmese bile, hukuka aykırı düzenlemeye dayanılarak tesis edilen birel işlemi iptal edebilir. (Danıştay İDDK E: 2003/1009, K: 2006/2127 sayılı karar da bu prensibi desteklemektedir). (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/idari-yargilama-usulu-kanunu-7-madde-iyuk/)