Türk Medeni Kanunu m. 732, paylı mülkiyette bir paydaşın payını satması halinde diğer paydaşlara önalım hakkı tanımıştır. Bu hak, payın 'satış' dışındaki devirlerinde (örneğin, bağışlama veya trampa) kullanılabilir mi?

Hayır, kullanılamaz. TMK m. 732 ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, yasal önalım hakkı, sadece payın bir bedel karşılığında üçüncü bir kişiye 'satılması' veya 'satışa eşdeğer' bir işlemle devredilmesi halinde doğar. Kanun, mülkiyetin serbestisi ilkesine bir istisna getirdiği için bu hakkın uygulama alanını dar tutmuştur. Payın, karşılıksız bir kazandırma olan 'bağışlama' yoluyla veya başka bir mal ile değiştirildiği 'trampa' (takas) yoluyla devredilmesi halinde, önalım hakkı kullanılamaz. Ancak, tarafların önalım hakkını engellemek amacıyla, gerçekte satış olan bir işlemi bağışlama veya trampa gibi göstermeleri (muvazaa) halinde, bu durumun ispatlanmasıyla önalım hakkı yine de kullanılabilir.