'Delillerin doğrudan doğruyalığı' ilkesi gereğince, bir mahkeme heyetinde veya hâkimde değişiklik olması, tanıkların yeniden dinlenmesini her durumda zorunlu kılar mı? İHAM ve Yargıtay uygulamasına göre bu zorunluluğun doğması için hangi koşul özellikle önemlidir?

Hayır, her durumda zorunlu kılmaz. Heyet değişikliği sonrası tanıkların yeniden dinlenmesi zorunluluğu, özellikle o tanığın beyanının verilecek hüküm açısından taşıdığı 'delil değeri' ile ilgilidir. İHAM içtihatları (örn: Orhan Şahin/Türkiye kararı) ve bu içtihatları benimseyen Yargıtay uygulamasına göre, yeniden dinleme zorunluluğu, özellikle dinlenen tanığın beyanının mahkumiyet için 'yegane veya belirleyici delil' (sole or decisive evidence) olması durumunda ortaya çıkar. Eğer tanığın beyanı, dosyada bulunan diğer pek çok delilden sadece biri ise ve kararı tek başına etkileyecek güçte değilse, yeni heyetin bu tanığı tekrar dinlemeden eski tutanaklara göre karar vermesi 'doğrudan doğruyalık' ilkesinin ihlali olarak görülmeyebilir. Ancak, mahkumiyet büyük ölçüde veya tamamen o tanığın beyanının güvenilirliğine dayanacaksa, kararı verecek yeni heyetin o tanığı bizzat dinleyip kanaat oluşturması adil yargılanma hakkı için bir zorunluluktur. (Bkz. sen.av.tr/tr/makale/ihamin-dogrudan-dogruyalik-ilkesi-ile-ilgili-karari)