İlanı gereken bir yönetmeliğin uygulanması üzerine dava açan bir ilgili, dava dilekçesinde sadece uygulama işleminin (örneğin kendisine kesilen cezanın) iptalini istemiş, dayanak yönetmeliğin iptalini istememiştir. Mahkeme, bu durumda dayanak yönetmeliğin hukuka aykırı olduğunu tespit ederse nasıl bir karar vermelidir?

Mahkeme, uygulama işlemini iptal etmelidir. İYUK m. 7/4'ün son cümlesi 'Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, idari yargıda 'somut norm denetimi' (ref'en denetim veya 'exceptio illegalis') olarak bilinen ilkenin yansımasıdır. Davacı, sadece birel (uygulama) işlemin iptalini talep etmiş olsa bile, mahkeme, bu işlemin dayanağı olan yönetmeliğin hukuka uygunluğunu denetleyebilir. Eğer mahkeme, yönetmeliğin Anayasa'ya veya kanunlara aykırı olduğu kanaatine varırsa, yönetmeliği iptal etmese bile bu hukuka aykırılık nedeniyle ona dayanılarak tesis edilen uygulama işlemini (somut olayda kesilen cezayı) iptal eder. Bu karar, yönetmeliği genel olarak ortadan kaldırmaz, sadece o davadaki davacı açısından sonuç doğurur. (Bkz. kadimhukuk.com.tr/makale/idari-yargilama-usulu-kanunu-7-madde-iyuk/)