İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM), bireysel bir hakka (örneğin vücut bütünlüğü) kamu yararı (örneğin genel sağlık) gerekçesiyle yapılan müdahalelerin İHAS'a uygunluğunu denetlerken hangi kriterleri göz önünde bulundurur? (Solomakhin v. Ukrayna kararı ışığında açıklayınız)

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180580

İHAM, Solomakhin v. Ukrayna kararında da görüldüğü gibi, bu tür müdahaleleri denetlerken üç aşamalı bir test uygular: 1) Müdahalenin kanunla öngörülüp öngörülmediği: Yani, müdahalenin iç hukukta açık ve öngörülebilir bir yasal dayanağının olup olmadığına bakar. 2) Meşru bir amaç taşıyıp taşımadığı: Müdahalenin, Sözleşme'de sayılan meşru amaçlardan birine (örneğin genel sağlığın korunması, kamu güvenliği vb.) hizmet edip etmediğini inceler. 3) Demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı (Ölçülülük): Müdahalenin, izlenen meşru amaçla orantılı olup olmadığını, zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelip gelmediğini değerlendirir. Bu aşamada, bireyin hakkı ile kamunun menfaati arasında adil bir denge kurulup kurulmadığına bakar ve kamu sağlığının menfaatinin bireyin hakkına üstün tutulmasının zorunlu olduğu durumlarda müdahalenin ihlal oluşturmayacağına karar verebilir. (Bkz. sen.av.tr/tr/makale/kovid-19a-karsi-asi-zorunlulugu-getirilebilir-mi)