HMK m. 236, mahkemenin yargı çevresi dışında oturan bir kimsenin yemin etmesi gerektiğinde izlenecek usulü düzenlemektedir. Bu kişinin yemin için davaya bakan mahkemeye gelmesi kural mıdır, yoksa istinabe (talimat) yoluyla yemin ettirilebilir mi? SEGBİS kullanımının bu kurala etkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180574

HMK m. 236'ya göre kural, yemin edecek kişinin, mahkemenin yargı çevresi dışında otursa bile, bizzat davaya bakan mahkemeye gelerek yemin etmesidir. Maddenin amacı, yeminin ciddiyetini ve etkisini artırmak, hâkimin ve tarafların yemin eden kişiyi doğrudan gözlemlemesini sağlamaktır. Ancak bu kuralın bir istisnası vardır: Yemin edecek kişi, mahkemenin bulunduğu ilin dışında oturuyorsa VE bulunduğu yerde aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi (SEGBİS) yolu ile yemin icrası mümkün değilse, ancak o zaman istinabe yoluyla (bulunduğu yer mahkemesi aracılığıyla) yemin ettirilir. Dolayısıyla, SEGBİS imkanı varsa, kişi il dışında bile olsa istinabe yoluna gidilmez, SEGBİS aracılığıyla doğrudan davayı gören mahkeme tarafından yemini icra ettirilir. İstinabe, hem il dışında olma hem de SEGBİS imkanının bulunmaması koşullarının birlikte gerçekleşmesi halinde başvurulacak bir yöntemdir.