CMK m. 50 uyarınca tanıklara kural olarak yemin verilir. Ancak madde, bazı kişilerin yeminsiz dinleneceğini hükme bağlamıştır. Bu kişilerden üç grubu sayarak yeminsiz dinlenmelerinin altındaki temel mantığı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180573

CMK m. 50'ye göre yeminsiz dinlenecek tanık grupları ve gerekçeleri şunlardır: a) Dinlenme sırasında on beş yaşını doldurmamış olanlar: Bu kuralın temelinde, bu yaş grubundaki çocukların yeminin anlamını, hukuki ve ahlaki önemini tam olarak kavrayamayacaklarına dair yasal bir karine yatmaktadır. Amaç, çocuğu yemin etmenin getirebileceği psikolojik baskıdan korumaktır. b) Ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliği ve önemini kavrayamayanlar: Bu grup, yaşa bakılmaksızın akıl hastalığı, zeka geriliği veya benzeri bir nedenle fiil ehliyetinden yoksun olan ve bu yüzden yeminin ne anlama geldiğini idrak edemeyecek durumda olan kişileri kapsar. Gerekçe, yeminin amacına ulaşamayacak olmasıdır. c) Soruşturma veya kovuşturma konusu suçlara iştirakten veya bu suçlar nedeniyle suçluyu kayırmaktan ya da suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olanlar: Bu kişilerin yeminsiz dinlenmesinin sebebi, 'taraf tutma olasılığı' ve 'kendini veya yakınını suçlamama hakkı' (nemo tenetur) ilkesidir. Bu kişilerin kendi hukuki durumlarını etkileyebilecek bir konuda yemin baskısı altında doğruyu söylemeye zorlanmaları adil yargılanma hakkına aykırı olurdu.