Önalım (şufa) hakkına dayalı bir tapu iptali ve tescil davasında, davacının, tapuda gösterilen satış bedelinin muvazaalı (gerçekten daha yüksek gösterildiği) olduğu iddiasını ispatlayamaması durumunda, önalım bedeli neye göre belirlenir? Davalıların yargılama sırasındaki beyanları bu bedelin belirlenmesinde etkili olabilir mi? (Yargıtay HGK, E. 2017/2262, K. 2019/649)

Önalım hakkı davasında, tapudaki satış bedelinde muvazaa iddiası kanıtlanamazsa, kural olarak önalım bedeli, tapuda gösterilen resmi satış bedeli ile alıcının (davalının) ödediği harç ve masrafların toplamından oluşur. Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2017/2262, K. 2019/649 sayılı kararında da belirtildiği gibi, davalı tarafın yargılama sırasında bu kuraldan feragat ederek daha düşük bir bedeli (örneğin, keşifte belirlenen bilirkişi değerini) önalım bedeli olarak kabul ettiğini açıkça beyan etmesi, mahkemeyi ve tarafları bağlar. Bu durumda, davalının ikrarı niteliğindeki bu beyan esas alınarak, mahkemece, davalının kabul ettiği bedel üzerinden önalım bedelinin depo edilmesi için davacıya süre verilmesi gerekir. Bu, usul ekonomisi ve tarafların iradelerine üstünlük tanınmasının bir sonucudur.