İYUK m. 7'ye göre düzenleyici işlemlere karşı dava açma süresi nasıl işler ve bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin kullanabileceği dava hakları nelerdir? Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu işleme dayalı birel işlemin iptaline engel teşkil eder mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180548

İYUK m. 7/4'e göre, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde genel dava açma süresi (60 gün), ilân tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak, bu sürenin geçirilmiş olması, ilgililerin dava açma hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Madde, ilgililere üç tür dava açma imkanı tanır: 1) Sadece düzenleyici işleme karşı dava açma (ilanı izleyen 60 gün içinde), 2) Düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen birel işlemin (uygulama işlemi) tebliği üzerine sadece bu uygulama işlemine karşı dava açma, 3) Uygulama işleminin tebliği üzerine hem uygulama işlemine hem de dayanağı olan düzenleyici işleme karşı birlikte dava açma (iptali talep edilen düzenleyici işlem hukuka aykırı ise uygulama işlemi de hukuka aykırı hale gelir). En önemlisi, maddenin son cümlesi olan 'Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.' hükmü uyarınca, daha önce iptal edilmemiş bir düzenleyici işlemin hukuka aykırılığı, ona dayalı birel işlemin iptali davasında ileri sürülebilir ve mahkeme bu hukuka aykırılığı tespit ederse birel işlemi iptal edebilir. Bu durum 'somut norm denetimi' veya 'ilgaen (ref'en) denetim' olarak adlandırılır.