Hukuk sistemimizde 'ihkak-ı hak' (bir kimsenin kendi hakkını zorla alması) neden yasaklanmıştır ve bu yasağın temel amacı nedir? Alacağını tahsil etmek için borçlusuna cebir veya tehdit uygulayan bir alacaklının eylemi, hangi suçu oluşturabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180037

'İhkak-ı hak'ın yasaklanmasının temel amacı, toplumsal barışı ve kamu düzenini sağlamak, adaletin sadece devletin yetkili organları (mahkemeler, icra daireleri) aracılığıyla dağıtılmasını temin etmektir. Eğer herkes kendi hakkını kendi gücüyle almaya kalkışsaydı, bu durum toplumda anarşiye, kaosa ve 'güçlünün haklı olduğu' bir düzene yol açardı. Devlet, tekelinde bulunan meşru güç kullanma yetkisini bireylerin kullanmasına izin vermeyerek, uyuşmazlıkların hukuk kuralları içinde, adil ve objektif bir şekilde çözülmesini garanti altına alır. Alacağını tahsil etmek için borçlusuna cebir veya tehdit uygulayan bir alacaklının eylemi, 'ihkak-ı hak' suçunu (TCK m. 150) değil, şartları oluşmuşsa çok daha ağır olan 'yağma (gasp)' suçunu (TCK m. 148-149) oluşturabilir. TCK, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla işlense bile, cebir veya tehdit kullanılmasını yağma suçu olarak nitelendirmiş ve sadece bu durumun nitelikli hal yerine daha az cezayı gerektiren bir hal (TCK m. 150/1) olabileceğini düzenlemiştir. (İlgili metin: sen.av.tr/tr/makale/haciz)