Zamanaşımı definin, bir 'dava şartı' olmamasının en önemli usuli sonucu nedir? Hakim, davalının zamanaşımı defini ileri sürmeyi unuttuğu bir davada, alacağın zamanaşımına uğradığını kendiliğinden tespit ederse ne yapmalıdır?

Zamanaşımı definin bir dava şartı olmamasının en önemli usuli sonucu, hakim tarafından kendiliğinden (re'sen) dikkate alınamamasıdır. Dava şartları, davanın her aşamasında hakim tarafından re'sen gözetilir ve eksikliği halinde dava usulden reddedilir. Zamanaşımı ise, borçluya borcu ödemekten kaçınma hakkı veren kişisel bir savunma aracı, bir 'defi'dir. Davalı bu hakkı kullanıp kullanmamakta serbesttir. YHGK'nın 2017/4-3013 E. sayılı kararında da vurgulandığı gibi, eğer davalı (veya vekili) süresi içinde (genellikle cevap dilekçesiyle) zamanaşımı defini ileri sürmemişse, hakim alacağın zamanaşımına uğradığını kendisi tespit etse bile bu durumu kararına dayanak yapamaz. Hakim, davalının bu defiyi ileri sürmediğini tutanağa geçirerek, zamanaşımı hiç yokmuş gibi davanın esası hakkında inceleme yapmaya devam etmek ve alacağın varlığı ispatlanmışsa davayı kabul etmek zorundadır. (İlgili metin: zulkufarslan.av.tr/zamanasimi-nedeniyle-davanin-reddi/)