Bir yıl veya daha uzun süreli hapis cezasına mahkum olan hükümlülere zorunlu vasi atanmasını düzenleyen TMK m. 407 ve 471'in Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinden sonra oluşan hukuki boşluk, yeni bir yasal düzenleme yapılana kadar nasıl doldurulmalıdır? Hakimler bu durumda neye göre karar vermelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #180008

AYM'nin iptal kararı, yayımından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği için yasa koyucuya yeni bir düzenleme yapması için süre tanınmıştır. Bu süre içinde yeni bir düzenleme yapılmazsa bir hukuki boşluk doğacaktır. Bu boşluk, Medeni Kanun'un genel ilkeleri ve vesayeti gerektiren diğer hallere ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması yoluyla doldurulmalıdır. Hakimler, artık otomatik olarak ceza süresine göre vasi atayamayacaklardır. Bunun yerine, her bir hükümlü için bireysel bir değerlendirme yapmaları gerekecektir. TMK m. 405 (akıl hastalığı/zayıflığı), m. 406 (savurganlık, kötü yaşam tarzı) veya m. 408'de (kendi isteğiyle) düzenlenen diğer kısıtlama sebeplerinin hükümlüde bulunup bulunmadığını araştırmalıdırlar. Eğer hükümlü, hürriyetinin kısıtlanması nedeniyle malvarlığını yönetemeyecek veya menfaatlerini koruyamayacak durumdaysa ve bu durum kanıtlanırsa, hakim bu genel sebeplere dayanarak vasi atanmasına karar verebilir. Ayrıca, tam bir vesayet yerine, daha hafif bir önlem olan 'yasal danışman' veya 'kayyım' (TMK m. 429) atanmasının yeterli olup olmayacağını da değerlendirmelidir. (İlgili metin: sen.av.tr/tr/makale/hukumluye-vasi-atanmasi-hakkinda-anayasa-mahkemesinin-iptal-karari)