Velayetin değiştirilmesi davasında, velayet hakkı sahibi anne veya baba ile çocuk arasında bir 'menfaat çatışması' olduğu hangi durumlarda kabul edilir ve bu durumda mahkemenin alması gereken usuli tedbir nedir?

Velayet sahibi ebeveynin, kural olarak çocuğun menfaatine hareket ettiği kabul edilse de, bazı durumlarda kendi çıkarını veya isteğini çocuğun çıkarının önüne koyarak onun zararına bir durum yaratma ihtimali vardır. Bu gibi durumlarda 'menfaat çatışması'nın varlığı kabul edilir. Örneğin, velayet sahibi ebeveynin, diğer ebeveyne olan kişisel husumeti nedeniyle çocuğu diğer ebeveynden soğutması veya görüştürmemesi, çocuğun üstün yararına aykırı bir menfaat çatışması durumudur. Benzer şekilde, ebeveynin çocuğun mallarını kendi lehine kullanması da bir menfaat çatışmasıdır. Bu tür bir menfaat çatışmasının varlığı tespit edildiğinde, mahkemenin alması gereken usuli tedbir, TMK m. 426 uyarınca çocuğa bir 'temsil kayyımı' atanmasını sağlamaktır. Temsil kayyımı, dava boyunca çocuğun haklarını ve menfaatlerini objektif bir şekilde temsil eder ve mahkemeye görüş bildirir. Ancak Yargıtay HGK'nın 2017/2069 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, her velayet davasında kayyım atanması zorunlu değildir; menfaat çatışmasının somut olarak tespit edilmesi gerekir. (İlgili metin: oner.av.tr/velayet-degisikligi-davasi/)