Dava açılmadan önce delil tespiti talebinde bulunulması halinde görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenir? (HMK m. 401). Delil tespiti yapan mahkemenin görevsiz veya yetkisiz olduğu iddiası, daha sonra açılan esas davada ileri sürülebilir mi?

HMK m. 401/1'e göre, dava açılmadan önce delil tespiti talebinde bulunulması halinde, görevli ve yetkili mahkeme seçimlik olarak belirlenir. Talepte bulunan taraf, şu iki mahkemeden birine başvurabilir: 1) Esas davaya bakacak olan mahkeme. 2) Üzerinde keşif veya bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu veya tanık olarak dinlenecek kişinin oturduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesi. Bu seçimlik hak, talep sahibine kolaylık sağlamak amacıyla tanınmıştır. HMK m. 401/3'e göre, 'Esas hakkında açılan davada, delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ileri sürülemez.' Bu hüküm, delil tespiti sürecinin esas davadan ayrı ve geçici bir işlem olmasından kaynaklanır. Delil tespitinin amacı delili güvence altına almaktır ve bu işlem yapıldıktan sonra, tespitin yapıldığı mahkemenin görev veya yetkisine yönelik bir itiraz, esas davanın seyrini etkilemez. (İlgili metin: kadimhukuk.com.tr/makale/delil-tespiti-davasi/)