İnanç sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davalarında ispat yükü kime aittir ve yazılı delilin bulunmadığı durumlarda 'delil başlangıcı' kavramı nasıl bir rol oynar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #179195

İnanç sözleşmesine dayalı iddialarda ispat yükü, inançlı işlem nedeniyle iade veya tazminat talep eden, yani iddiasını bu sözleşmeye dayandıran tarafa (genellikle inanan tarafa) aittir (TMK m. 6, HMK m. 190/1). Kural olarak ispat yazılı delil ile yapılır. Ancak, Yargıtay uygulamasına göre, yanlar arasındaki uyuşmazlığın varlığına delalet eden ve karşı tarafın (inanılanın) elinden çıkmış 'delil başlangıcı' niteliğinde bir belge varsa, inanç sözleşmesinin 'tanık' dâhil her türlü delille ispatlanması mümkün hale gelir. Delil başlangıcına örnek olarak, inanılan tarafından el ile yazılmış ancak imzasız bir mektup veya parafını taşıyan bir belge gösterilebilir (HMK m. 202). Yazılı delil veya delil başlangıcı yoksa, iddia ancak ikrar veya yemin gibi kesin delillerle ispatlanabilir.