TCK 61/1-g bendinde yer alan 'failin güttüğü amaç ve saiki' kriterinin taksirli suçlarda temel cezanın belirlenmesinde uygulanıp uygulanamayacağını Yargıtay içtihadı üzerinden açıklayınız. Bu kriterin niteliği ve hangi tür suçlarda daha etkili bir değerlendirme aracı olduğunu tartışınız.

TCK 61/1-g bendinde temel cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulacak hususlardan biri olarak 'failin güttüğü amaç ve saiki' belirtilmiştir. **Taksirli Suçlarda Uygulanabilirlik:** * Yargıtay içtihadına göre, 'failin güttüğü amaç ve saik' kriteri, taksirli suçlarda temel cezanın belirlenmesinde uygulanamaz. * Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2016/3518 E., 2017/7595 K. sayılı kararında, taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hükümde, 'TCK'nın 61/1. maddesinin (g) bendinde yer alan 'failin güttüğü amaç ve saik' gerekçesine dayanılamayacağının gözetilmemesi' bozma nedeni olarak belirtilmiştir. **Kriterin Niteliği ve Etkili Olduğu Suç Türleri:** * **Kasıtlı Suçlar İçin Tasarlanmış:** 'Amaç ve saik' kavramları, failin bir suçu işlerken taşıdığı içsel niyeti, güdüyü ve hedefi ifade eder. Bu kavramlar, doğrudan doğruya 'kasıt' unsuruyla yakından ilişkilidir. Kasıtlı suçlarda, failin suçu işlerken neyi amaçladığı, hangi güdülerle hareket ettiği (örneğin, intikam, haksız kazanç, toplumsal mesaj verme) cezanın ağırlığını belirlemede önemli bir rol oynayabilir. Örneğin, adam öldürme suçunda 'canavarca hisle' hareket etme veya 'tasarlama' gibi durumlar, saikin yoğunluğunu gösterir ve cezayı artırır. * **Taksirli Suçlarda Uygulanmamasının Gerekçesi:** Taksirli suçlarda ise fail, suçun meydana gelmesini 'istemez' ve 'öngörmez' (bilinçli taksirde öngörse de istemez). Taksirli fiiller, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlar sonucu meydana gelir. Bu nedenle, failin taksirli bir eylemde 'güttüğü bir amaç' veya 'saik'ten bahsetmek mantıken mümkün değildir. Failin kusurunun ağırlığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne ne kadar aykırı davrandığı ile ilgilidir, belirli bir amaca yönelmesiyle değil. **Sonuç:** 'Failin güttüğü amaç ve saiki' kriteri, TCK 61'in kasıtlı suçlardaki cezanın bireyselleştirilmesi için öngördüğü, failin niyeti ve güdüsünü dikkate alan bir ölçüttür. Taksirli suçlarda ise, bu kriterin uygulanması fiilin niteliğiyle bağdaşmadığından, temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınmaması gerekir. Taksirli suçlarda kusurun ağırlığı (bilinçli taksir veya basit taksirin derecesi) ve meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı gibi objektif kriterler daha belirleyici olur.