Anayasa Mahkemesi'nin kararında, Danıştay üyelerinin görev süresinin on iki yıl ile sınırlandırılmasını ve bir kimsenin iki defa Danıştay üyesi seçilememesi yasağını Anayasa'ya uygun bulmasının gerekçelerini açıklayınız. Bu düzenlemenin hâkimlik teminatı ve mahkemelerin bağımsızlığı ilkeleriyle nasıl bağdaştırıldığını tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #178019

AYM, Bekir SÖZEN başvurusunda (B. No: 2016/14586), 6723 sayılı Kanun'la Danıştay üyelerinin on iki yıl için seçileceği ve bir kimsenin iki defa Danıştay üyesi seçilemeyeceği yönündeki düzenlemeyi Anayasa'ya uygun bulmuştur. Gerekçeleri şunlardır: 1. **Anayasal Bir Engelin Bulunmaması:** AYM, Anayasa'nın 155. maddesinin Danıştay üyelerinin görev süresine ilişkin herhangi bir düzenleme içermediğini tespit etmiştir. Mahkeme, 'Anayasa’da Danıştay üyeliğinin altmış beş yaşına kadar devam etmesini zorunlu kılan bir hüküm bulunmadığı gibi 155. maddenin gerekçesinde de mevcut kuralın bu şekilde yorumlanmasını gerektirecek bir açıklama yer almamaktadır' sonucuna varmıştır (§35). Bu durum, kanun koyucunun Danıştay üyeliği görevini belirli bir süre ile sınırlandırmasına anayasal bir engel teşkil etmediği anlamına gelir. 2. **Hâkimlik Teminatı ile Bağdaşma:** AYM, Anayasa'nın 139. maddesinde öngörülen hâkimlik teminatının azlolunamazlık, istenmeden emekliye ayrılamama gibi güvenceler sağladığını belirtmiştir. Ancak, on iki yıllık görev süresi kuralının, Danıştay üyelerinin görev süreleri sonunda hâkimlikten 'azillerine' veya 'Anayasa’da öngörülen yaştan önce istekleri dışında (zorla) emekli edilmelerine' yol açacak nitelikte olmadığını ifade etmiştir. Kuralın, görev süresi sona eren Danıştay üyelerinin hâkimlik görevine 'devam edebilmelerini öngördüğü' için hâkimlik teminatına aykırılık oluşturmadığı kabul edilmiştir (§38). 3. **Mahkemelerin Bağımsızlığı ile Bağdaşma:** Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi, hâkimlerin dış etki ve baskıdan uzak şekilde çalışmasını amaçlar (§26). AYM, Danıştay üyelerinin on iki yıl süreyle görev yapacak olmalarının ve bir kişinin iki defa Danıştay üyesi seçilememesinin, Danıştay üyelerinin yürütecekleri yargılama faaliyetine 'olumsuz etkisinden söz edilebilmesinin mümkün olmadığını' belirtmiştir. Kuralın, üyelerin vicdani kanaatlerine göre hüküm vermelerine engel olmadığı ve yasama/yürütme organlarının etkide bulunması sonucuna yol açmadığı için yargı bağımsızlığına aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır (§37). 4. **Kamu Yararı ve Belirlilik İlkesi:** Maddenin gerekçesinde, on iki yıllık sürenin üyelerin tecrübe kazanması ve içtihatların gelişmesine katkı sağlaması gibi amaçlar belirtilmiştir. AYM, bu gerekçelerin kamu yararı denetimi kapsamında yerindelik denetimine girmeyeceğini, ancak kuralın 'kamu yararı dışında özel çıkarlar gözetilerek veya belirli kişiler lehine ya da aleyhine düzenlendiği sonucuna ulaşılmasını gerektirecek bir yönünün bulunmadığını' tespit etmiştir (§42). Ayrıca, kuralın görev süresi ve iki defa seçilme yasağını 'açık bir şekilde düzenlediğinden' belirlilik ilkesine aykırılık teşkil etmediği de belirtilmiştir (§44). Bu gerekçelerle AYM, Danıştay üyelerinin görev sürelerini sınırlandıran ve yeniden seçilmeyi yasaklayan bu düzenlemeyi Anayasa'nın 2, 138, 139, 140 ve 155. maddelerine aykırı bulmamıştır.