Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) Madde 173'e göre 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karar' (KYOK) nedir ve bu karara karşı kimler, hangi süre içinde ve hangi mercie itiraz edebilir? KYOK'un yargısal niteliğini ve 'kesin hüküm etkisi' ile benzerliğini açıklayınız.

CMK Madde 172/1'e göre 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karar' (KYOK), Cumhuriyet savcısının soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde verdiği bir karardır. Bu karar, muhakeme faaliyetinin sonucunda verilen yargısal bir karar olmayıp, 'adli-idari nitelikte' bir karardır (Ceza Genel Kurulu 2018/643 K.; CGK 2017/450 K.). **İtiraz Hakkı, Süresi ve Mercii (CMK 173/1):** * **Kimler İtiraz Edebilir?** Yalnızca 'suçtan zarar gören' kişi itiraz edebilir. Şikayetçi, her zaman 'suçtan zarar gören' sıfatını taşımayabilir; bu sıfat, somut olayın özelliklerine ve hukuki niteliğe göre belirlenir. Örneğin, suçun mağduru kamu ise, bireysel şikayetçi 'suçtan zarar gören' olmayabilir. * **Süre:** KYOK'un kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 'iki hafta' (eski metinde onbeş gün) içinde itiraz edilebilir. Adli tatil (CMK 331) bu süreyi etkiler; adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatil bittiğinde üç gün uzamış sayılır (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2017/18096 E., 2017/18687 K.). * **Mercii:** Bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki 'sulh ceza hâkimliği'ne itiraz edilir. Bu yetkili mercii, CMK 173'te yapılan değişikliklerle (6217 ve 6545 sayılı Kanunlarla) zamanla ağır ceza mahkemesi başkanından ağır ceza mahkemesine, oradan da sulh ceza hakimliğine evrilmiştir (CGK 2018/643 K.). **Yargısal Nitelik ve 'Kesin Hüküm Etkisi' ile Benzerliği:** KYOK başlangıçta idari nitelikte olsa da, itiraz yolunun açık olması nedeniyle itiraz üzerine kesinleşen KYOK, 'mahkeme denetiminden geçerek yargısal karar hâlini alır ve yargı otoritesi özelliğini gösterir' (CGK 2018/643 K.; CGK 2017/450 K.). Gerek itiraz üzerine kesinleşen, gerekse itiraz edilmeksizin kesinleşen KYOK'lar bakımından, kanunun aradığı anlamda 'yeni delil' ortaya çıkmadıkça, aynı fiilden dolayı Cumhuriyet savcısı aynı işe tekrar el atamayacağından, bu durum 'kesin hüküm etkisine benzer bir hâl' doğurur. Bu, hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir ve tekrar tekrar soruşturma açılmasını engeller.