TMK m. 194 uyarınca, malik olmayan eşin rızası alınmadan aile konutu üzerinde ipotek tesis edilmesi halinde, tapuda 'aile konutu şerhi' bulunmamasının ipoteğin geçerliliğine etkisi nedir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun güncel içtihadı bu konuda ne yöndedir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun güncel ve istikrarlı içtihadına göre, tapuda 'aile konutu şerhi' bulunmaması, malik olmayan eşin rızası olmadan tesis edilen ipoteği geçerli kılmaz. Hukuk Genel Kurulu (örn: 07.12.2021 tarihli, 2018/1094 E. sayılı karar), TMK m. 194'teki sınırlamanın, konutun 'aile konutu' vasfından kaynaklandığını, tapudaki şerhin ise kurucu değil, açıklayıcı (deklaratif) nitelikte olduğunu kabul etmektedir. Bu yoruma göre, işlem tarafı olan üçüncü kişinin (örn: bankanın) iyi niyeti korunmaz. Önemli olan, konutun fiilen aile konutu olarak kullanılmasıdır. Malik olmayan eşin açık rızası alınmadan yapılan ipotek işlemi geçersizdir ve bu eş, şerh olmasa bile ipoteğin fekki (kaldırılması) için dava açabilir. İspat yükü, rızanın alındığını kanıtlamakla yükümlü olan ipotek alacaklısındadır. (Kaynak: sen.av.tr)