Kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafları kiraya verenden talep etme hakkı hangi koşullara bağlıdır? Kiracının depozito borcu ile bu alacağı takas edilebilir mi?

Kiracının, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafları kiraya verenden talep etmesi, TBK'nın vekaletsiz iş görme (m. 526 vd.) veya sebepsiz zenginleşme (m. 77 vd.) hükümlerine dayanır. Talep hakkının doğması için şu koşullar aranır: 1) Masrafın zorunlu (kiralananın korunması için yapılması gereken) veya faydalı (kiralananın değerini artıran) olması gerekir. Lüks masraflar kural olarak istenemez. 2) Kiracının bu masrafları yapmadan önce kiraya verene bildirimde bulunup onun rızasını alması veya en azından bildirim yapması beklenir. Acil durumlarda bu şart aranmayabilir. 3) Kiraya verenin sebepsiz zenginleşmiş olması gerekir. Kiracı, yaptığı bu masraflar nedeniyle doğan alacağını, vadesi gelmiş ve muaccel olmuş kira veya depozito borcu ile takas edebilir (TBK m. 139). Ancak bu takasın geçerli olabilmesi için, faydalı ve zorunlu masraf alacağının miktarının belirli ve ispatlanabilir olması gerekir. Kiraya verenin bu alacağa itiraz etmesi halinde, takas iddiasının geçerliliği mahkeme tarafından değerlendirilecektir.