6100 sayılı HMK'nın 118 vd. maddelerinde düzenlenen yazılı yargılama usulünde, 'dilekçeler teatisi', 'ön inceleme' ve 'tahkikat' aşamaları arasındaki hiyerarşik ilişki nasıldır? Bir aşama tamamlanmadan diğerine geçilebilir mi?

Yazılı yargılama usulünde bu üç aşama arasında katı bir hiyerarşi ve öncelik-sonralık ilişkisi vardır. Bir aşama tamamlanmadan diğerine geçilemez. Bu süreç şöyledir: 1) Dilekçeler Teatisi (Değişimi) Aşaması (HMK m. 126-136): Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesinin karşılıklı olarak verilmesiyle tamamlanır. Bu, tarafların iddia ve savunmalarının çerçevesini çizdiği ilk ve temel aşamadır. 2) Ön İnceleme Aşaması (HMK m. 137-142): Dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra başlar. Bu aşamada mahkeme, dava şartlarını, ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve delillerin sunulması için gerekli işlemleri yapar. HMK m. 137/1, 'ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceğini' emreder. 3) Tahkikat Aşaması (HMK m. 143 vd.): Ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra başlar. Bu aşama, iddia ve savunmaların ispatı için delillerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, bilirkişi raporlarının alındığı ve davanın esastan incelendiği aşamadır. Dolayısıyla, mahkeme dilekçeler teatisi bitmeden ön incelemeye, ön incelemeyi usulüne uygun yapmadan da tahkikata geçemez. (Yargıtay 8. HD. E. 2017/16071 K. 2017/17590)