Bir sözleşme, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile belirli süreli iş sözleşmesi arasında hangi temel unsurlar açısından farklılık gösterir? İş Kanunu'nun 12. maddesinin bu farklılıklar karşısındaki dengeleyici rolü nedir?
Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmeleri arasındaki temel farklar şunlardır: 1) Şekil: Belirsiz süreli sözleşme için kural olarak şekil şartı yoktur (İş K. m.8), ancak belirli süreli sözleşmenin yazılı yapılması geçerlilik şartıdır (İş K. m.11). 2) Fesih ve İş Güvencesi: Belirsiz süreli sözleşmede işveren fesih için geçerli bir sebep göstermek zorundadır ve şartları varsa işçi işe iade davası açabilir. Belirli süreli sözleşme, sürenin sonunda kendiliğinden sona erer ve kural olarak iş güvencesi hükümleri (işe iade) uygulanmaz. 3) İhbar Tazminatı: Belirsiz süreli sözleşmenin feshinde ihbar sürelerine uyulması ve uyulmazsa ihbar tazminatı ödenmesi gerekir (İş K. m.17). Belirli süreli sözleşmede süre sonunda bildirim zorunluluğu olmadığından ihbar tazminatı söz konusu değildir. İş Kanunu m. 12'nin Dengeleyici Rolü: Bu temel farklılıklara rağmen, İş Kanunu m. 12, 'belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiye, esaslı bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre farklı işlem yapılamayacağını' düzenler. Bu hüküm, ayrımcılık yasağını getirir. Kıdem, ücret, sosyal haklar, yıllık izin gibi konularda, işin niteliğinden kaynaklanan haklı bir sebep olmadıkça, sözleşmenin türü nedeniyle işçiler arasında ayrım yapılamaz.