TMK m. 194 uyarınca 'aile konutu' üzerinde malik olan eşin tasarruf yetkisine getirilen sınırlama, tapuda 'aile konutu şerhi' bulunup bulunmamasına bağlı mıdır? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bu konudaki güncel içtihadı nedir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun güncel ve yerleşik içtihadına göre, TMK m. 194'teki sınırlama, tapuda 'aile konutu şerhi' bulunmasına bağlı değildir. Sınırlama, konutun 'aile konutu' vasfı taşımasından kaynaklanır. Aile konutu şerhi, kurucu değil, 'açıklayıcı (bildirici)' niteliktedir. Yani şerh, sadece üçüncü kişilere konutun bu vasfını bildirme işlevi görür. Şerh olmasa dahi, eşlerin birlikte yaşadığı konut aile konutudur ve malik olan eşin, diğer eşin açık rızası olmadan bu konutu devretmesi veya üzerinde ipotek gibi sınırlı ayni haklar tesis etmesi geçersizdir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.03.2021 tarihli, 2017/2809 E. ve 2021/367 K. sayılı kararında bu durum açıkça ifade edilmiştir. Bu yoruma göre, işlem tarafı olan üçüncü kişinin (örneğin bankanın) iyiniyetli olup olmamasının bir önemi yoktur ve rızanın varlığını ispat yükü, işlemi yapan eş ile üçüncü kişiye aittir.