İdari yargıda keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması zorunlu olan bir davada, davacının mahkemenin belirlediği avansı yatırmaması üzerine mahkeme davayı reddedebilir mi? HMK m. 325'in idari yargıdaki uygulama şeklini Danıştay kararı ışığında açıklayınız.

Hayır, reddedemez. Özellikle tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği, kamu düzenini ilgilendiren ve uyuşmazlığın çözümünün mutlaka keşif ve bilirkişi incelemesini gerektirdiği davalarda (örneğin ÇED raporuyla ilgili bir iptal davası), mahkeme, davacının avansı yatırmaması üzerine davayı ispatlanamadığı gerekçesiyle reddedemez. İYUK m. 31 yollamasıyla uygulanacak HMK m. 325'e göre, bu tür dava ve işlerde hakim, re'sen başvurduğu deliller için gereken giderlerin, ileride haksız çıkan taraftan alınmak üzere Hazine'den ödenmesine karar verebilir. Danıştay 14. Dairesi'nin E:2012/1672, K:2014/7044 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkeme, keşif avansının davalı idareden istenmesine, onun da yatırmaması halinde Hazine'den karşılanmasına karar vererek incelemeyi yaptırmalıdır. Bu durum, idari yargıda 're'sen araştırma' ilkesinin bir gereğidir.