AİHM, nüfus kaydında cinsiyet değişikliği için ameliyat olma şartını AİHS'in hangi maddesine aykırı bulmaktadır? Anayasa Mahkemesi'nin aynı konudaki yaklaşımı ile AİHM içtihadı arasında bir çelişki var mıdır? Açıklayınız.

Evet, bir çelişki bulunmaktadır. AİHM, Y.Y./Türkiye davasında (Başvuru No. 14793/08, 10.03.2015) ve sonraki içtihatlarında, nüfus kaydında cinsiyetin değiştirilmesi için kişiyi geri döndürülemez bir cerrahi operasyona (ameliyata) zorlamanın, AİHS'in 8. maddesinde düzenlenen 'özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı'nı ihlal ettiğine karar vermiştir. AİHM'e göre, bir kişinin cinsel kimliğinin hukuken tanınması, onun beden bütünlüğüne müdahale edilmesini gerektirmemelidir. Buna karşılık, Anayasa Mahkemesi, 29.11.2017 tarihli, 2015/79 E., 2017/164 K. sayılı kararında, TMK m. 40/2'deki ameliyat şartının Anayasa'ya aykırı olmadığına karar vermiştir. AYM, bu kuralın 'kamu düzeninin korunması' amacıyla getirildiğini ve kişinin haklarına 'ölçüsüz bir sınırlama' niteliği taşımadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, AİHM içtihadı ile AYM'nin mevcut yaklaşımı arasında, ameliyat şartının temel haklara uygunluğu konusunda net bir çelişki bulunmaktadır.