2863 sayılı Kanun kapsamında 'izinsiz define aramak' ile 'izinsiz kazı veya sondaj yapmak' arasında hukuki bir ayrım var mıdır? Bu eylemlerin cezaları arasındaki farkı ve bu farkın temel nedenini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #176691

Evet, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu bu iki eylem arasında bir ayrım yapmış ve farklı cezalar öngörmüştür. 'Kültür varlıkları bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapan kişi', iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m. 74/1). Buna karşılık, 'izinsiz olarak define araştıranlar', üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m. 74/2). Aradaki fark, eylemin niteliğinden kaynaklanmaktadır. 'Kazı veya sondaj', toprağın fiziki yapısını bozarak, aletli ve daha tahripkar bir müdahaleyi ifade ederken; 'define araştırma' daha yüzeysel, örneğin dedektörle arama gibi, daha az müdahaleci eylemleri kapsayabilir. Kanun koyucu, kültürel mirasa daha fazla zarar verme potansiyeli taşıyan kazı ve sondaj eylemini daha ağır bir yaptırıma tabi tutmuştur.