Bir uluslararası andlaşmanın iç hukukta geçerliliği açısından 'monist' ve 'düalist' sistemler arasındaki temel fark nedir ve Türk Hukuku'nun bu konudaki yaklaşımı Anayasa m. 90 çerçevesinde nasıldır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #176181

Metinde bu iki sistem arasındaki fark açıklanmıştır: 1) Monist Sistem: Bu sistemde, uluslararası hukuk ile iç hukuk tek bir bütün olarak kabul edilir. Usulüne uygun olarak imzalanan ve onaylanan bir uluslararası andlaşma, ayrıca bir iç hukuk işlemi (kanun çıkarma gibi) gerekmeksizin kendiliğinden iç hukukun bir parçası haline gelir ve doğrudan uygulanabilir. 2) Düalist Sistem: Bu sistemde, uluslararası hukuk ile iç hukuk iki ayrı ve bağımsız hukuk düzeni olarak görülür. Bir uluslararası andlaşmanın iç hukukta uygulanabilmesi için, imzalanıp onaylandıktan sonra ayrıca bir iç hukuk normu (genellikle kanun) haline getirilmesi gerekir. Türk Hukuku, metinde ve Anayasa m. 90'da belirtildiği gibi, 'düalist' sistemi benimsemiştir. Türkiye Cumhuriyeti adına imzalanan bir andlaşmanın yürürlüğe girmesi, kural olarak TBMM'nin bu andlaşmanın onaylanmasını bir 'kanunla uygun bulmasına' bağlıdır. Bu uygun bulma kanunu çıkarıldıktan sonra Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmi Gazete'de yayımlanır ve andlaşma 'kanun hükmünde' bir iç hukuk normu haline gelir.