Kaçakçılık suçlarında, 'suça konu eşyanın değerinin fahiş olması' veya 'hafif/pek hafif olması' durumunun cezaya etkisi nedir? Bu değerlendirmeyi kim yapar?

Bu durum, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 23. fıkrasında (eski 22. fıkra) özel bir ceza indirimi ve artırımı nedeni olarak düzenlenmiştir. Buna göre: 1) Değerin Fahiş Olması: Suça konu eşyanın değerinin fahiş (çok yüksek) olması halinde, faile verilecek temel ceza yarısından bir katına kadar artırılır. 2) Değerin Hafif Olması: Suça konu eşyanın değerinin hafif olması halinde, verilecek cezada yarısına kadar indirim yapılır. 3) Değerin Pek Hafif Olması: Suça konu eşyanın değerinin pek hafif olması halinde ise cezada üçte birine kadar indirim yapılır. 'Fahiş', 'hafif' ve 'pek hafif' kavramları kanunda tanımlanmamıştır. Bu değerlendirme, somut olayın özelliklerine, eşyanın niteliğine, miktarına, gümrüklenmiş değerine ve benzer olaylardaki uygulamalara bakılarak yargılamayı yapan mahkeme tarafından (hakimin takdir yetkisi kapsamında) yapılır. Bu değerlendirme için genellikle bilirkişi raporu alınır, ancak nihai karar hakime aittir.