Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 49. maddesi, tanığın tanıklıktan çekinme sebebini bildirmesi konusunda hangi usulü öngörmektedir ve bu usulün uygulanmasında ifadeyi alan makamın takdir yetkisi nedir?

CMK m. 49, tanıklıktan çekinme hakkını kullanan bir tanığın, bu çekinmesinin dayanağını oluşturan olguları bildirmesi usulünü düzenler. Maddeye göre, ifadeyi alan mahkeme başkanı, hakim veya Cumhuriyet savcısı, 'gerekli gördüğünde' tanığa, çekinme sebebini (örneğin, bilginin meslek sırrı kapsamında olduğunu, bilginin kendisine avukat-müvekkil ilişkisi içinde ulaştığını vb.) açıklamasını isteyebilir. Bu konuda tanığa yemin de ettirilebilir. Buradaki kilit ifade 'gerekli görüldüğünde'dir. Bu, ifadeyi alan makama bir takdir yetkisi tanır. Metnin gerekçe yorumuna göre, özellikle tanığın kendisini veya yakınını suçlayıcı beyanda bulunmaktan çekindiği (CMK m. 48) durumlarda, hakimin tanığı bu çekinmenin nedenlerini açıklamaya zorlamaması gerekir. Aksi takdirde, tanığın kendisini suçlamama hakkının özü zedelenmiş olur. Dolayısıyla, takdir yetkisi bu hakkı koruyacak şekilde kullanılmalıdır.