Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2017/2-2906, K. 2017/1723 sayılı kararında, aile konutu üzerine malik eş tarafından diğer eşin rızası alınmadan konulan ipoteğin, malik eşin ölümüyle geçerli hale gelip gelmeyeceği nasıl değerlendirilmiştir? Mahkemenin hukuki gerekçesini açıklayınız.

YHGK'nın ilgili kararında, aile konutu üzerine TMK m. 194'e aykırı olarak, diğer eşin açık rızası alınmadan konulan ipoteğin, malik olan eşin ölümüyle geçerli hale gelmeyeceği kabul edilmiştir. Mahkemenin temel hukuki gerekçesi şudur: TMK m. 194 uyarınca eşin açık rızası olmadan yapılan tasarruf işlemi (ipotek tesisi) en başından itibaren geçersizdir. Yargılama sırasında malik eşin ölmesi, bu 'ölü doğan' hukuki işleme sonradan geçerlilik kazandırmaz ('ölü olan bir işlem diriltilemez'). Ayrıca, sağ kalan eşin TMK m. 240 ve m. 652 uyarınca aile konutu üzerinde katılma alacağına veya mirasa mahsuben ayni hak (mülkiyet, intifa, oturma hakkı) talep etme imkanı bulunmaktadır. Eğer ipotek geçerli sayılırsa, sağ kalan eşin kanunla korunan bu haklarını kullanması imkansız hale gelir. Bu nedenlerle, malik eşin ölümüyle evlilik birliği sona erse de, sağ kalan eşin geçersiz ipoteğin kaldırılmasını istemekteki hukuki yararı devam eder ve dava konusuz kalmaz.