Bir çekin bedelsiz kalmasına yol açan nedenlerden olan 'temel borç ilişkisinin geçersizliği' hangi durumlarda ortaya çıkar? TBK md. 27 bu konuda nasıl bir çerçeve çizmektedir ve bu durumun çeke etkisini açıklayınız.

Temel borç ilişkisinin geçersizliği, çekin bedelsiz kalmasının temel nedenlerinden biridir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) md. 27'ye göre, 'Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.' Bu kapsamda, örneğin kumar borcu için, ahlaka aykırı bir edim (başkasının evlenmesine engel olma karşılığı) için veya yasa dışı bir malın satışı için verilen bir çekin dayandığı temel borç ilişkisi geçersizdir. Temel borç ilişkisi baştan itibaren geçersiz (batıl) olduğunda, bu ilişkiye dayanan temel alacak da doğmamış sayılır. Sonuç olarak, bu ilişki nedeniyle düzenlenen çek de lehtarı açısından 'bedelsiz' hale gelir. Yargıtay 11. HD'nin 1982/3928 E. sayılı kararında, kızının evlenmesine razı olması için verilen bir senedin temel ilişkisinin ahlaka aykırı olduğu ve bu nedenle senedin bedelsiz kaldığı kabul edilmiştir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/cekte-bedelsizlik-iddiasi-ve-menfi-tespit-davasi.html)