6100 sayılı HMK'da davadan feragatin 'kesin hüküm gibi sonuç doğuracağı' (m. 311) belirtilmiştir. Bu ne anlama gelir? Davacının, feragat beyanında hata, hile veya ikrah (tehdit) gibi bir irade bozukluğu olduğunu iddia etmesi halinde, bu feragatten dönmesi mümkün müdür? Mümkünse, bu iddiayı hangi hukuki yollarla ileri sürebilir?

Feragatin 'kesin hüküm gibi sonuç doğurması', davacının feragat ettiği dava konusu hakkın esastan son bulduğu ve aynı davanın aynı taraflar arasında ve aynı sebebe dayanarak yeniden açılamayacağı anlamına gelir. Feragat, davayı maddi anlamda sona erdirir. Kural olarak feragatten dönülemez. Ancak, her usul işlemi gibi feragat de bir irade beyanı olduğu için, bu iradenin sağlıklı olması gerekir. Davacının feragat beyanı, Borçlar Kanunu anlamında iradeyi sakatlayan hallerden olan hata, hile veya ikrah (tehdit) altında yapılmışsa, bu feragat geçersizdir. Bu durumda davacının feragatten dönmesi mümkündür. Davacı, irade bozukluğu iddiasını iki şekilde ileri sürebilir: 1. **Aynı Davada İleri Sürme:** Yargılama henüz bitmemişse, feragatin geçersizliğini aynı dava içinde bir dilekçe ile ileri sürerek, mahkemeden feragatin dikkate alınmamasını ve yargılamaya devam edilmesini talep edebilir. 2. **Ayrı Bir Dava (Feragatin Feshi/İptali Davası) Açma:** Eğer feragat nedeniyle dava reddedilmiş ve karar kesinleşmişse, davacı ayrı bir dava açarak feragat işleminin hata, hile veya ikrah nedeniyle iptalini isteyebilir. Bu dava sonucunda feragatin iptaline karar verilirse, önceki davanın yeniden görülmesi (yargılamanın iadesi yoluyla) veya aynı davanın yeniden açılması mümkün hale gelir.