Anayasa m. 101/2 'Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.' hükmünü amirdir. Ancak 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu m. 3/2, 'Ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.' demektedir. Kanunun bu hükmü, Anayasa'daki amir hükme aykırılık teşkil eder mi? 'Normlar hiyerarşisi' ilkesi çerçevesinde bu durumu yorumlayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #175166

Bu konu, 'normlar hiyerarşisi' ilkesi bağlamında ciddi bir hukuki tartışma konusudur. Birinci görüşe göre, Anayasa m. 101/2'deki 'en fazla iki defa' ifadesi mutlak ve istisnasız bir kuraldır. Anayasa, seçimlerin kim tarafından yenilendiğine (Meclis veya Cumhurbaşkanı) göre bir ayrım yapmamıştır. Bu durumda, Anayasa'da olmayan bir istisnayı kanunla getirmek, normlar hiyerarşisine aykırıdır. Anayasa, kanundan üstün olduğu için, kanunun Anayasa'ya aykırı bu hükmü uygulanamaz veya Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmelidir. Bu görüşe göre, hiçbir koşulda bir kişi üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçilemez. İkinci görüş ise, Anayasa'nın bu konuda sessiz kaldığı ve kanun koyucunun bu boşluğu Anayasa'nın ruhuna uygun olarak doldurabileceğini savunur. Bu yoruma göre, Anayasa'daki iki dönem kuralının amacı, bir kişinin kendi iradesiyle iktidarını sürekli hale getirmesini önlemektir. Meclis'in seçimleri yenileme kararı, Cumhurbaşkanı'nın iradesi dışında bir durum olduğu için, bu halde ikinci dönemin tamamlanmamış sayılacağı ve bir istisna tanınmasının Anayasa'nın ruhuna aykırı olmayacağı ileri sürülür. 6271 sayılı Kanun'daki düzenleme bu yoruma dayanmaktadır. Ancak bu yorum, Anayasa metninin açık lafzına karşı genişletici bir yorum olduğu için eleştiriye açıktır.