Bir ceza davasının açıldığı ve yargılamanın devam ettiği sırada, aynı sanık hakkında aynı fiilden dolayı başka bir mahkemede de dava açıldığı anlaşılırsa, ikinci davayı gören mahkemenin 'derdestlik' nedeniyle nasıl bir karar vermesi gerekir? Derdestlik itirazının hukuki niteliğini ve kamu düzeniyle ilişkisini 'ne bis in idem' ilkesi çerçevesinde açıklayınız.

Derdestlik, aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında daha önceden açılmış ve halen görülmekte olan bir kamu davası varken, yeniden ikinci bir kamu davası açılması halinde, ikinci davaya bakan mahkemenin bu davayı görmesine engel olan bir 'olumsuz dava şartı'dır. Derdestlik, 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesinin, yargılama devam ederkenki görünümüdür. Kesin hüküm ise bu ilkenin yargılama bittikten sonraki görünümüdür. Bu kuralın amacı, bir kişinin aynı eylemden dolayı mükerrer olarak yargılanmasını ve çelişkili kararların ortaya çıkmasını önlemektir. Derdestlik, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle, taraflarca ileri sürülmese bile, mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. Eğer ikinci davayı gören mahkeme, davanın derdest olduğunu tespit ederse, davanın esasına girmeksizin, CMK'nın 223. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 'davanın reddine' karar vermek zorundadır. Bu karar, sanığın suçlu veya suçsuz olduğu yönünde bir hüküm içermez, sadece aynı davanın zaten başka bir mahkemede görülmekte olduğunu tespit eden usuli bir karardır. İlk dava sonuçlandıktan sonra bu ret kararı kesinleşir.