4483 sayılı Kanun uyarınca verilen 'soruşturma izni verilmemesi' kararına karşı, Cumhuriyet Başsavcılığı veya şikayetçinin başvurabileceği kanun yolu nedir? Bu kanun yolunun, CMK'da düzenlenen 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz'dan (CMK m. 173) temel farkları nelerdir? Özellikle, itirazı inceleyecek merci ve incelemenin kapsamı açısından bu iki yolu karşılaştırınız.
4483 sayılı Kanun uyarınca verilen 'soruşturma izni verilmemesi' kararına karşı, Cumhuriyet Başsavcılığı veya şikayetçinin başvurabileceği kanun yolu, CMK'da düzenlenen genel itiraz yolundan farklı, özel bir 'itiraz' yoludur. Bu özel itiraz ile CMK m. 173'teki itiraz arasındaki temel farklar şunlardır: 1) İtiraz Mercii: CMK m. 173'e göre, savcılığın KYOK kararına karşı yapılan itirazı, o yerdeki Sulh Ceza Hakimliği inceler. Yani itiraz, bir yargı merciine yapılır. 4483 sayılı Kanun'daki itiraz ise, kararı veren idari makamın niteliğine göre, Bölge İdare Mahkemesi'ne veya Danıştay'ın ilgili dairesine yapılır (4483 s. K. m. 9). Yani itiraz, bir idari yargı merciine yapılır. 2) İncelemenin Kapsamı: Sulh Ceza Hakimliği, KYOK'a itirazı incelerken, kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunup bulunmadığını, yani davanın esasına ilişkin bir ön değerlendirme yapar. Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay ise, soruşturma izni verilmemesi kararına itirazı incelerken, idari makamın kararının hukuka uygunluğunu denetler. Bu denetim, genellikle dosyadaki delillerin bir ceza soruşturması başlatılmasını gerektirecek nitelikte olup olmadığıyla sınırlıdır. İdari yargı mercii, bir ceza mahkemesi gibi derinlemesine bir delil takdiri yapmaz, sadece soruşturma yapılmasına gerek olup olmadığı yönünde bir karar verir. 3) Sonuçları: Sulh Ceza Hakimliği itirazı kabul ederse, savcı kamu davası açmak zorunda kalır. İdari yargı mercii itirazı kabul ederse, idari makamın 'izin vermeme' kararı ortadan kalkar ve savcılık artık soruşturmasına devam edebilir. Bu özel yol, ceza muhakemesi ile idare hukuku arasında melez bir yapı oluşturmaktadır (sen.av.tr/tr/makale/sorusturma-izni/).