6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu'nun 3/2. fıkrasındaki, 'Ancak Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.' hükmü, Cumhurbaşkanının kendisinin Anayasa m. 116/2 uyarınca seçimleri yenilemesi halinde uygulanabilir mi? Bu iki yenileme türü arasındaki farkın, 'iki dönem' kuralı açısından yarattığı asimetriyi ve bunun anayasal mantığını tartışınız.

Hayır, uygulanamaz. 6271 sayılı Kanun m. 3/2'deki istisna, son derece açık ve dar yorumlanması gereken bir hükümdür. Bu istisna, sadece ve sadece Cumhurbaşkanının ikinci görev dönemindeyken, 'Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından' seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi haline özgüdür. Cumhurbaşkanının, Anayasa'nın 116. maddesi uyarınca kendi yetkisini kullanarak seçimleri yenilemesi durumunda, bu istisna hükmü uygulanmaz ve iki dönem görev yapmış bir Cumhurbaşkanı üçüncü kez aday olamaz. Bu durum, iki yenileme türü arasında 'iki dönem' kuralı açısından bilinçli bir asimetri yaratmaktadır. Bu asimetrinin anayasal mantığı şu şekilde açıklanabilir: Meclis, erken seçim kararı alarak sadece kendi görev süresini değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanının da görev süresini kısaltmaktadır. Kanun koyucu, Meclis'in bu iradesiyle görev süresi kesintiye uğrayan Cumhurbaşkanına, bir anlamda bu 'kaybettiği' süreyi telafi etme ve halkın takdirine bir kez daha başvurma imkanı tanımak istemiştir. Buna karşılık, Cumhurbaşkanının kendi iradesiyle seçimleri yenilemesi, kendi görev süresini kendisinin sonlandırması anlamına gelir. Bu durumda, kendi iradesiyle yarattığı bir sonuçtan, üçüncü kez aday olabilme gibi bir avantaj elde etmesi, sistemin mantığına ve 'iki dönem' kuralının amacına aykırı görülmüştür. Bu düzenleme, bir denge-fren mekanizması olarak da yorumlanabilir (sen.av.tr/tr/makale/cumhurbaskaninin-ucuncu-defa-secilmesi/).