Yoklama kaçağı veya bakaya olan bir kişinin, bu durumu devam ederken yurt dışına çıkması hukuken mümkün müdür? Bu kişilerin yurt dışına çıkışının engellenip engellenemeyeceğini, Anayasa'nın 23. maddesindeki 'seyahat hürriyeti' ve bu hürriyetin sınırlanma koşulları açısından değerlendiriniz.

Yoklama kaçağı veya bakaya olmak, tek başına bir kişinin yurt dışına çıkmasına hukuken engel teşkil etmez. Anayasa'nın 'Yerleşme ve seyahat hürriyeti' başlıklı 23. maddesinin son fıkrası, bu hakkın sınırlanma koşullarını çok net bir şekilde belirlemiştir: 'Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.' Bu hüküm, seyahat özgürlüğüne yönelik sınırlamanın ancak iki kümülatif şartla mümkün olduğunu göstermektedir: 1) Ortada bir suç soruşturması veya kovuşturması olmalıdır. 2) Bu sınırlama, idari bir kararla değil, mutlaka bir 'hâkim kararı' ile getirilmelidir. Yoklama kaçağı veya bakaya olmak, başlangıçta idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Bu aşamada henüz bir 'suç soruşturması' yoktur ve dolayısıyla yurt dışına çıkış yasağı konulamaz. Bu fiil, idari ceza kesinleştikten sonra devam ederse bir suça dönüşür ve hakkında ceza soruşturması başlatılır. Ancak bu soruşturma aşamasında dahi, yurt dışına çıkış yasağı (bir adli kontrol tedbiri olarak) konulabilmesi için Sulh Ceza Hakimliği'nin bu yönde bir karar vermesi zorunludur. Dolayısıyla, hakkında bir hakim kararı bulunmayan yoklama kaçağı veya bakaya durumundaki bir kişinin, pasaport kontrolünden geçerek yurt dışına çıkmasının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır (kadimhukuk.com.tr/makale/yoklama-kacagi-nedir-cezasi/).