Kaçak veya gaip bir şüpheli hakkında soruşturma aşamasında güvence belgesi (CMK m. 246 atfıyla m. 248/7) verilmesi talebini karara bağlamaya yetkili merci neresidir? Bu belgenin verilmesinin, soruşturma işlemlerinin makul sürede tamamlanması ve 'lekelenmeme hakkı' açısından önemini tartışınız.

CMK m. 246'da düzenlenen güvence belgesi, esasen kovuşturma aşamasındaki 'sanık' için öngörülmüştür ve bu belgeyi vermeye yetkili merci, davaya bakan mahkemedir. Ancak, CMK m. 248/7, '246. madde hükmü kaçaklar hakkında da uygulanır' diyerek, bu kurumun soruşturma aşamasındaki 'şüpheli' için de uygulanmasını mümkün kılar. Soruşturma evresinde, mahkeme kararı gerektiren işlerde yetkili merci Sulh Ceza Hakimliğidir. Dolayısıyla, kaçak bir şüpheli hakkında güvence belgesi verilmesi talebini, Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine karara bağlayacak olan yetkili merci 'Sulh Ceza Hakimliği'dir (sen.av.tr/tr/makale/guvence-belgesinin-kapsami). Güvence belgesinin soruşturma aşamasında verilmesi, muhakemenin ilerlemesi açısından büyük önem taşır. Şüphelinin ifadesinin alınamaması, delillerin toplanmasını ve soruşturmanın tekemmül etmesini engelleyebilir. Güvence belgesi, şüpheliye tutuklanmama vaadi sunarak onun adli makamlar önüne çıkmasını teşvik eder. Bu durum, soruşturma işlemlerinin makul sürede tamamlanabilmesine ve dolayısıyla 'etkili soruşturma hakkı'nın (AİHS m. 13) gerçekleşmesine hizmet eder. Ayrıca, şüphelinin yıllarca kaçak olarak kalması ve hakkındaki soruşturmanın sonuçlandırılamaması, onun 'lekelenmeme hakkı'nı da zedeler. Güvence belgesi ile ortaya çıkıp aklanma imkanı bulması, bu hakkın korunması bakımından da önemli bir işlev görür (sen.av.tr).