Anayasa Mahkemesi'nin 'Balyoz Davası' ile ilgili verdiği 'hak ihlali' ve 'yargılamanın yenilenmesi' kararının temel gerekçeleri nelerdi? Kararda özellikle 'dijital delillerin değerlendirilmesi' ve 'tanık dinletme taleplerinin reddedilmesi' konularında adil yargılanma hakkının hangi unsurlarının ihlal edildiği belirtilmiştir? Bu kararın, ceza muhakemesinde 'delillerin doğrudan doğruyalığı' ve 'çelişmeli yargılama' ilkeleri açısından önemini tartışınız.

Anayasa Mahkemesi'nin 'Balyoz Davası'nda verdiği hak ihlali kararının temel gerekçesi, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edilmesidir. İhlal, birkaç noktada somutlaşmıştır: 1) Dijital Delillerin Değerlendirilmesi: Mahkeme, sanıkların mahkumiyetine temel olan ve sahte olduğu iddia edilen dijital veriler (CD'ler) üzerindeki çelişkileri ve bilirkişi raporları arasındaki farklılıkları yeterince araştırmamış, sanıkların bu delillerin sahteliğine ilişkin iddialarını ve taleplerini etkili bir şekilde değerlendirmemiştir. Bu durum, 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkelerini zedelemiştir. 2) Tanık Dinletme Taleplerinin Reddi: Sanıkların, iddiaları çürütebilecek nitelikteki kilit tanıkların (örneğin dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman gibi) dinlenmesi yönündeki talepleri, yetersiz gerekçelerle reddedilmiştir. AİHS m. 6/3-d'de de güvence altına alınan 'tanık sorgulama ve sorgulatma hakkı', savunma hakkının temel bir unsurudur ve bu hakkın kısıtlanması adil yargılanmayı ihlal etmiştir. Bu karar, ceza muhakemesinde 'delillerin doğrudan doğruyalığı' (mahkemenin delillerle doğrudan temas kurması) ve 'çelişmeli yargılama' (tarafların delilleri tartışabilmesi) ilkelerinin önemini bir kez daha vurgulamıştır. Mahkeme, iddia makamının delillerini sorgusuz kabul etmek yerine, savunmanın sunduğu veya sunmak istediği karşı delilleri de ciddiyetle ele alıp, maddi gerçeğe ulaşmak için tüm şüpheleri gidermekle yükümlüdür. AYM kararı, bu yükümlülüğün yerine getirilmediği sonucuna varmıştır (sen.av.tr/tr/makale/balyoz-davasi/).