Bir Türk vatandaşının yurt dışında işlediği bir suçtan dolayı yabancı ülkede yargılanıp hakkında mahkumiyet veya beraat kararı verilmesi, aynı suçtan Türkiye'de tekrar yargılanmasına engel teşkil eder mi? TCK m. 11'in bu konudaki düzenlemesini 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesi çerçevesinde yorumlayınız.

Evet, TCK m. 11/1'e göre, bir Türk vatandaşının yurt dışında işlediği bir suçtan dolayı Türkiye'de yargılanabilmesinin koşullarından biri, 'bu suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması'dır. Bu hüküm, uluslararası ceza hukukunun temel ilkelerinden olan 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesinin bir yansımasıdır. Madde gerekçesinde de 'yurt dışında işlediği suçtan dolayı Türk vatandaşı hakkında yabancı ülkede mahkûmiyet veya beraat kararının verilmiş olması hâlinde, artık Türkiye’de yeniden yargılama yapılamayacaktır' ifadesiyle bu durum açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, eğer bir Türk vatandaşı yurt dışında işlediği bir suçtan dolayı o ülke mahkemelerinde yargılanmış ve hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet veya beraat kararı verilmişse, kural olarak aynı fiilden dolayı Türkiye'de tekrar yargılanamaz. Bu kural, kişinin aynı eylem nedeniyle mükerrer olarak yargılanmasını ve cezalandırılmasını önleyerek hukuki güvenlik ve adalet ilkelerini temin eder. Ancak, TCK m. 13'te sayılan ve Türkiye'nin egemenlik haklarını ve temel çıkarlarını ilgilendiren özel suçlar (soykırım, devlete karşı suçlar vb.) bu kuralın istisnasını oluşturabilir (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-11-vatandas-tarafindan-islenen-suc.html).