HMK m. 307'de düzenlenen davadan feragatin hukuki niteliği nedir? Feragatin, hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilmesi (HMK m. 310) ilkesi, Yargıtay (temyiz) aşamasında nasıl işler? Yargıtay'ın, temyiz aşamasında yapılan bir feragat beyanı üzerine nasıl bir karar vermesi gerektiğini usul hukuku açısından açıklayınız.

Davadan feragat, davacının dava dilekçesindeki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesini ifade eden, davayı esastan sona erdiren bir usul işlemidir (HMK m. 307). Hukuki niteliği itibarıyla, maddi hakkın özünden de vazgeçmeyi içerdiği için hem usuli hem de maddi hukuki sonuçlar doğuran 'karma karakterli' bir işlem olarak kabul edilir. Feragat, davacının tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşir ve karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne bağlı değildir (HMK m. 309/2). Hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir (HMK m. 310). Karar Yargıtay'da temyiz incelemesindeyken davadan feragat edilirse, Yargıtay davanın esasına ilişkin bir inceleme yapmaz. Çünkü feragat, davanın konusunu ortadan kaldırır. Bu durumda Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını 'feragat nedeniyle' bozar ve dosyayı, feragat hakkında bir karar verilmesi için kararı veren ilk derece mahkemesine geri gönderir. Dosyayı yeniden ele alan ilk derece mahkemesi, davanın feragat nedeniyle reddine (veya feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına) dair yeni bir karar verir. Yargıtay'ın doğrudan feragat nedeniyle düşme kararı vermesi yerine dosyayı geri göndermesinin sebebi, feragatin sonuçları (özellikle yargılama giderleri ve vekalet ücreti) hakkında karar verme yetkisinin ilk derece mahkemesine ait olmasıdır (kadimhukuk.com.tr/makale/davadan-feragat-nedir-nasil-yapilir/).