7244 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'na eklenen Geçici 10. madde ile getirilen 'fesih yasağı'nın kapsamı ve istisnaları nelerdir? Bu yasağa paralel olarak işverene tanınan 'ücretsiz izne ayırma' hakkının, işçinin rızası aranmaksızın kullanılabilmesinin hukuki temelini ve bu durumun işçinin haklı nedenle fesih hakkına etkisini değerlendiriniz.

4857 sayılı İş Kanunu'na 7244 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 10. madde, 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle (Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılabilir) her türlü iş veya hizmet sözleşmesinin işveren tarafından feshini yasaklamıştır. Bu yasağın temel amacı, COVID-19 salgını sürecinde istihdamı korumaktır. Fesih yasağının tek istisnası, İş Kanunu'nun 25. maddesinin II. bendinde düzenlenen 'ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler'dir (kalemci.av.tr). Yasa koyucu, fesih yasağı ile işverenin üzerindeki yükü dengelemek amacıyla, aynı maddede işverene, işçiyi rızası olmaksızın tamamen veya kısmen 'ücretsiz izne ayırma' hakkı tanımıştır. Normal koşullarda ücretsiz izin uygulaması işçinin yazılı onayına tabiyken, bu geçici düzenleme ile işverene tek taraflı bir yetki verilmiştir. Bu, kanundan doğan bir hak olduğu için işçinin onayı aranmaz. Ayrıca, işçinin bu sebeple (ücretsiz izne çıkarılması nedeniyle) iş akdini haklı nedenle feshetme hakkı da bu süre boyunca askıya alınmıştır. Bu düzenlemelere aykırı olarak işçiyi işten çıkaran işverene, her işçi için o tarihteki brüt asgari ücret tutarında idari para cezası öngörülmüştür. Bu düzenlemeler, olağanüstü dönemlerde çalışma barışını ve istihdamı korumak adına tarafların hak ve yükümlülüklerine geçici müdahaleler olarak nitelendirilebilir (kalemci.av.tr).