CMK m. 6 uyarınca, 'Duruşmada suçun hukukî niteliğinin değiştiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez.' hükmünün getirilmesinin ardındaki temel yargısal amaç nedir ve bu kural 'doğal/yasal yargıç' ilkesiyle nasıl bir ilişki içindedir?

Bu hükmün temel amacı, davaların süratle sonuçlandırılması ve usul ekonomisidir. Yargılamanın ilerlemiş bir aşamasında, özellikle duruşma evresinde, suçun vasfının değiştiği (örneğin ağır cezalık bir suçun asliye cezalık olduğunun anlaşıldığı) gerekçesiyle dosyanın daha alt bir mahkemeye gönderilmesi, yargılamanın uzamasına ve mükerrer işlemlere neden olacaktır. Kanun koyucu, bu durumu önlemek için 'yüksek dereceli mahkemenin alt dereceli mahkemenin görevine giren davalara da bakabileceği' ilkesinden hareketle bu yasağı getirmiştir. 'Doğal/yasal yargıç' ilkesi (Anayasa m. 37) normalde kişinin kanunen tabi olduğu mahkemede yargılanmasını güvence altına alır. Ancak CMK m. 6, bu ilkeye davaların hızlandırılması amacıyla getirilmiş bilinçli bir istisnadır. Kişi, görevli olmayan daha ağır bir mahkemede yargılanmış olsa da, bu durum lehe bir usuli hatadır ve hak kaybına yol açmadığı gibi, yargılamayı hızlandırdığı için kabul edilmiştir. Kural, yalnızca üst dereceli mahkemeden alt dereceli mahkemeye göndermeyi yasaklar; alt dereceli mahkemenin, suçun üst dereceli mahkemenin görevine girdiğini anlaması halinde görevsizlik kararı vermesi zorunludur (CMK m. 5).